مدرسه راهنمایی پسرانه عرفان قزوین
a.safari10@yahoo.com

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

آذر ماه 1390  

متن سند در ادامه مطلب 


1

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

آذر ماه 1390

2

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

من به همه مسئولین و دست اندرکاران سفارش می کنم که به هر شکل ممکن

وسایل ارتقای اخلاقی و اعتقادی و علمی و هنری جوانان را فراهم سازید و آنان را

تا مرز رسیدن به بهترین ارزشها و نوآوریها همراهی کنید و روح استقلال و خود

کفایی را در آنان زنده نگهدارید.

صیحفه امام. ج 21 ص 96

3

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

ما در آموزش و پرورش احتیاج به تحول داریم.

آموزش و پرورش کنونی کشور ما، ساخته و پرداخته فکرما وبرنامه های ما وفلسفه

ما نیست، بنای کار بر آن فلسفه ای نبود که ما امروز دنبال آن هستیم.

تحول یک کلمه است. لکن در پشت این وجود لفظی، در پشت این کلمه، یک

دنیا کار نهفته است .

بهترین و برجسته ترین فکر ها باید بنشینند برای آموزش و پرورش طراحی

کنند باید فلسفه آموزش و پرورش اسلامی واضح باشد و بر اساس این فلسفه افق

آینده آموزش و پرورش کشور روشن باشد معلوم باشد ما دنبال چه هستیم و

کجا می خواهیم برویم و بر اساس آن خط کشی بشود، برنامه ریزی بشود و راهها

مشخص بشود. ما به این احتیاج داریم ،آموزش و پرورش باید از روز مرگی بیرون

بیاید. این اساس حرف است.

4

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی

وزارت آموزش و پرورش

شورای عالی آموزش و پرورش

مصوبه «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش » که در جلسات 681 ، 682 ، 683 ، 684 ،

685 ، 686 ، 687 ، 688 ، 690 ، 691 ، 692 ، 694 ، 695 ، 696 و 697 مورخ 12 / 11 / 89 ،

89/11/26 ، 89/12/3 ، 89/12/10 ، 89/12/17 ، 90/1/23 ، 90/2/6 ، 90/2/20 ، 90/3/31 ،

90/4/14 ، 90/4/21 ، 90/5/4 ، 90/6/15 ، 90/6/22 و 5/ 7/ 90 شورای عالی انقلاب فرهنگی به

تصویب نهایی رسیده است، به شرح ذیل برای اجراء ابلاغ می شود:

5

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

مقدمه

تحقق ارز شهاو آرما نهای متعالی انقلاب اسلامی مستلزم تلاش هم هجانبه در تمام ابعاد فرهنگی، علمی، اجتماعی و

اقتصادی است. احراز عرصه تعلیم و تربیتا ز مه مترین زیرساخ تهای تعالی پیشرفت همه جانبه کشور و ابزار جدی

برای ارتقاء سرمایه انسانی شایسته کشور در عرص ههای مختلف است. به این ترتیب تحقق آرما نهای متعالی انقلاب

اسلامی ایران مانند احیای تمدن عظیم اسلامی، حضور سازنده، فعال و پیشرو در میان مل تها و کسب آمادگی برای

برقراری عدالت و معنویت در جهان در گرو تربیت انسا نهای عالم،متقی وآزاده و اخلاقی است. تعلیم و تربیتی که

تحقق بخش حیات طیبه، جامعه عدل جهانی و تمدن اسلامی ایرانی باشد در پرتو چنین سرمایه انسانی متعالی است

که جامعه بشری آمادگی تحقق حکومت جهانیا نسان کامل را یافته و در سایه چنین حکومتی ظرفیت وا ستعدادهای

بشر به شکوفایی و کمال خواهد رسید.

تحقق این هدف نیازمند ترسیم نقشه راهی است که در آن نحوه طی مسیر، منابع و امکانات لازم، تقسیم کار در سطح

ملی و الزامات در این مسیر به صورت شفاف و دقیق مشخص شده باشد. در تهیه سند ملی تحول بنیادین آموزش و

پرورش کوشش شده است تا با الهام گیری از اسناد بالادستی و بهر هگیری از ارز شهای بنیادین آنها و توجه به اهداف

راهبردی نظام جمهوری اسلامی ایران، چش مانداز و اهداف تعلیم و تربیت در افق 1404 هجری شمسی تبیین شود.

تحول بنیادین در نظام آموزش و پرورش مبتنی بر آرما نهای بلند نظام اسلامی باید معطوف به چش ماندازی باشد که

در افق روشن 1404 ، ترسی مگر ایرانی توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه با هویتی

اسلامی انقلابی، الهام بخش جهان اسلام همراه با تعاملی سازنده و مؤثر در عرصه روابط بی نالمللی است.

هر چند در سه دهه گذشته تلاشهای وافر و قابل تقدیری از سوی مسئولان و دس تاندرکاران نظام تعلیم و تربیت

برای بهبود و اصلاح نظام آموزشی کشور به عمل آمد که خوشبختانه نتایج مثبت و مفیدی نیز بر جای گذاشته است؛

لیکن هنوز آموزش و پرورش با چال شهای جدی روبرو است و برونداد آن در طراز جمهوری اسلامی ایران و پاسخگوی

تحولات محیطی و نیازهای جامعه نم یباشد.ا ز این رو تأکیدات حکیمانه رهبر فرزانه انقلاب اسلامی مبنی بر ضرورت

تحول بنیادی در آموزش و پرورش با تکیه بر فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی – ایرانی و تدوین الگویی اسلامی – ایرانی

برای تحول و پرهیزا ز الگوهای وارداتی، کهنه و تقلیدی محض، چراغ راه برون رفتا ز چال شهای نظام آموزشی کشور

م یباشد.

خوشبختانهب ا درک ضرورت وا همیتا ینا مر و در پاسخب هن دای هوشمندانه رهبری معظما نقلابا سلامی)م دظل هالعالی(،

طرح تدوین سندتحول بنیادین آموزش و پرورش به مثابه سند تحول راهبردی نظام آموزش و پرورش در افق

چش مانداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفت و سرانجام پس

از شک لگیری حلق ههای کارشناسی – پژوهشی با مشارکت صاح بنظران حوزوی و دانشگاهی و مدیران و کارشناسان

مجرب آموزش و پرورش و سایردستگا ههای ذیربط، ضمن پایبندی به دیدگا ههای حضرت امام خمینی)ره( و نظرات

مقام معظم رهبری درباره تحول بنیادین نظام آموزشی و همسو با اسناد فرادستی،ا ز جمله سند چش مانداز بیست ساله

کشور، سند مذکور تدوین و به تصویب این شورا رسید.

دکتر محمدرضا مخبردزفولی

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی

دکتر حمیدرضا حاجی بابایی

وزیر آموزش و پرورش

6

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

موضوع: سند راهبردی تحول نظام تعلیم وتربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران

مبانی نظری سند ملی آموزش و پرورش شامل فلسفه تعلیم وتربیت درجمهوری اسلامی ایران،

فلسفه تعلیم و تربیت رسمی عمومی در جمهوری اسلامی ایران و رهنامه نظام تعلیم و تربیت

رسمی عمومی در جمهوری اسلامی ایران در جلسه 826 شورای عالی آموزش و پرورش مورخ

89/5/2 تایید کلی شد و مبنای تمامی سیاست گذاری ها، برنامه ریز یها و تولید اسناد تحولی

در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران است.

7

« -1 نهادی است اجتماعی و فرهنگی و سازمان یافته که، به عنوان مهم ترین عامل انتقال،بسط واعتلاء فرهنگ در جامعه اسلامی ایران ، مسئولیت آماده سازی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

دانش آموزان جهت تحقق مرتبه ای از حیات طیبه در همه ابعاد را برعهده دارد که تحصیل آن مرتبه برای عموم افراد جامعه لازم یا شایسته باشد . دستیابی به این

مرتبه از آمادگی جهت تکوین وتعالی پیوسته هویت دانش آموزان )با تاکید بر وجوه مشترک انسانی، اسلامی وایرانی( ضمن ملاحظه ویژگی های فردی و غیر

مشترک ونیز در راستای شکل گیری واعتلای مداوم جامعه اسلامی مستلزم آن است که تربیت یافتگان این نظام شایستگی های لازم جهت درک واصلاح مداوم

موقعیت خود ودیگران را براساس نظام معیار اسلامی کسب نمایند. »

فصل اول

بیانیه ارزش ها

گزاره های ارزشی مندرج در بیانیه ی ارزش ها، باید ها و نباید هایی اساسی است که لازم است

تمام اجزا و مؤلفه های نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی 1 هماهنگ با آ نها بوده و همه ی

سیاس تگذاران و کارگزاران نظام ملتزم و پای بند به آن ها باشند

این ارزش ها بر اساس آموز ههای قرآن کریم و سنت پیامبر اکرم )ص( وحضرات اهل بیت

) علیهم السلام(، قانون اساسی جمهوری اسلام یایران، رهنمود های رهبر کبیر انقلاب اسلامی

حضرت امام خمینی )ره( و مقام معظم رهبری و سند چشم انداز بیست ساله و نقشه جامع

علمی کشور و سیاست های کلی تحول نظام آموزشی تهیه و تدوین شده است و با مبانی نظری

تحول بنیادین آموزش و پرورش )شامل فلسفه ی تعلیم و تربیت، فلسفه ی تعلیم و تربیت

رسمی عمومی و رهنامه ی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی در جمهوری اسلامی ایران(

سازگار و مستند به مضامین مندرج در آن ها می باشد

گزاره های ارزشی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی عبارتند از :

-1 آموزه های قرآن کریم، نقش معنوی، اسوه ای، هدایتی و تربیتی پیامبر اکرم )ص( و حضرت

فاطمه زهرا )سلام الله علیها( و ائمه معصومین )علیهم السلام( به ویژه امام زمان )عج( و ولایت

مداری در تمام ساحت ها برای تحقق جامعه عدل جهانی )جامعه مهدوی(

تبصره: اقلیت های مذهبی مصرح در قانون اساسی بر اساس قوانین موضوعه اقدام خواهند کرد

-2 آموزه های بنیادین مهدویت و انتظار که رمز هویت اسلام ناب و عامل حیات و بقای آن

درعصر غیبت است، به عنوان مهمترین رسالت منتظران در عصر غیبت

-3 میراث نظری و عملی حضرت امام خمینی )ره(، تعمیق علاقه و پیوند با انقلاب اسلامی،

قانون اساسی و ولایت فقیه

8

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

-4 فرآیند تعلیم و تربیت 2 در تمام ساحت ها 3 شامل تعلیم و تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی،

تعلیم و تربیت اجتماعی و سیاسی، تعلیم و تربیت زیستی و بدنی، تعلیم و تربیت زیباشناختی

و هنری، تعلیم و تربیت اقتصادی و حرفه ای، تعلیم و تربیت علمی و فناورانه منطبق بر نظام

معیار اسلامی 4 )مبانی و ارز شهای برگرفته از قرآن کریم، سنت حضرات معصومین )علیهم

السلام( و عقل( که تعلیم و تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی در آن محوریت دارد

-5 زمینه سازی کسب شایستگ یهای پایه 5 - با تأکید بر خصوصیات مشترک اسلام ی– ایرانی و

انقلابی، در راستای تکوین و تعالی پیوسته هویت 6 دانش آموزان در ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی.

-6 هویت شناخت مدار و واقع نمایی و معنای گسترده، جامع و منسجم معرفت )وحیانی،

عقلانی ، نقلی و تجربی(

-7 نقش معلم )مربی( 7 به عنوان هدایت کننده و اسوه ای امین و بصیر در فرآیند تعلیم و

تربیت و موثرترین عنصر در تحقق ماموری تهای نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

-8 بصیرت و تعالی در زمین ههای گوناگون عبادی – اخلاقی، اعتقادی، سیاسی اجتماعی فرهنگی

-9 کرامت ذاتی و اکتسابی انسان و کسب فضایل اخلاقی از جمله: ایمان ،تقوا،تولی و تبری،

عمل صالح، خودباوری، روحیه مجاهدت، ظلم ستیزی، علم، حکمت، عفت، شجاعت، عدالت،

صداقت، ایثاروفداکاری

-10 سلامت جسمانی، نشاط و تقویت اراده

-11 تکوین و تعالی جنب ههای انسانی هویت دانش آموزان برای تقویت روابط حق محور،

عدالت گستر و مهرورزانه با همه انسان ها در سراسر جهان

-12 منزلت علم نافع، هدایت گر و توانمندساز و مقام و جایگاه عالم و معلم

-13 پرورش ،ارتقاء و تعمیق انواع و مراتب عقلانیت در همه ساح تهای تعلیم وتربیت

-14 ارتقاءجایگاه و نقش تربیتی خانواده و مشارکت اثربخش آن با نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

-15 نقش تربیتی اماکن مذهبی، نهادهای مردمی، اجتماعی ورسانه ها

-2 تعلیم و تربیت عبارت است از: «فرایندی تعالی جویانه، تعاملی، تدریجی، کیپارچه ومبتنی بر نظام معیار اسلامی که به منظور هدایت افراد جامعه به سوی

آمادگی برای تحقق آگاهانه واختیاری مراتب حیات طیبه در همة ابعاد، زمینه های مناسب تکوین و تعالی پیوستة هویت ایشان را در راستای شکل گیری وپیشرفت

جامعه اسلامی فراهم می آورد. »

-3 ساحت های تعلیم و تربیت، همان ساحت های مندرج در فلسفه تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی ایران می باشد.

-4 نظام معیار اسلامی: مبانی و ارزش های مبتنی بردین اسلام ناب محمدی یا سازگار با آن، مشتمل برسلسله مراتبی از ارزشهاست که ناظر به همه ی ابعاد زندگی

انسان است، زیرا دین اسلام به همه ی عرصه های امور اجتماعی و فردی، دنیوی و اخروی، مادی و معنوی زندگی بشر پرداخته است ) نفی سکولاریسم ( هر

چند نسبت به پاره ای از این عرصه ها، به عرضه کلیات اکتفا و نسبت به بخشی دیگر ، جزئیات را نیز ذکر کرده است .

-5 شایستگی های پایه : مجموعه ای ترکیبی از صفات و توانمندی های فردی و جمعی ناظر به همه ی جنبه های هویت )عقلانی، عاطفی، ارادی و عملی ( و نیز

تمام مولفه های جامعه بر اساس نظام معیار اسلامی است ،که متربیان برای دست یابی به مراتب حیات طیبه جهت درک موقعیت خود و دیگران و عمل فردی و

جمعی برای بهبود مستمر آن،باید این گونه صفات و توانمندی ها را «کسب »کنند.

-6 هویت : برآیند مجموعهای از بینشها، باورها،گرایشها، اعمال و صفات آدمی است. از اینرو، نه تنها امری ثابت و از پیش تعیین شده نیست، بلکه حاصل تلاش

و توفیق شخص و تا حدودی متأثر از شرایط اجتماعی است. انسان، موجودی است که می تواند با تکیه بر فطرت و استعدادهای طبیعی خود و با استفاده از نیروی

عقل و اختیار و ارادهی خویش، به معرفت دست یابد. معرفت ایجاد شده میتواند زمینه ی میل و گرایش را در او فراهم سازد. بینش و گرایش درونی، زمینه باور

)ایمان ( و تکوین اراده )تصمیم معطوف به عمل (را در وی فراهم می آورد و با عمل و تکرار آن، به تدریج هویتش شکل می گیرد. همین امور نیز، در هر گونه

تحول هویت – پس از تکوین اولیه ی آن نقش آفرین است .

-7 در این سند واژه «معلم » و « مربی » مترادف هم بکار رفته است و به فردی اطلاق می شود که رسالت خطیر تربیت دانش آموزان را در نظام تعلیم و تربیت

رسمی عمومی بر عهده دارد.

9

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

-16 عدالت تربیتی در ابعاد کم ی،همگانی و الزامی و عدالت کیفی با رعایت تفاو تهای فردی،

جنسیتی ، فرهنگی و جغرافیایی

-17 جایگاه و نقش تعلیم و تربیتی نهاد رسانه و فناوری های ارتباطی و بهره گیری هوشمندانه

از آن و مواجهه فعال و آگاهانه جهت پیشگیری وکنترل آثار و پیامدهای نامطلوب آن

-18 توجه توأمان به منافع و مصالح فردی و اجتماعی در چارچوب منافع و مصالح ملی

-19 صیانت از وحدت ملی و انسجام اجتماعی با محوریت هویت مشترک اسلامی- ایرانی

-20 وطن دوستی و افتخار به ارزشهای اصیل و ماندگار اسلامی _ ایرانی و اهتمام به برپایی

جامعه مهدوی

-21 تقویت گرایش به زبان و ادبیات فارسی به عنوان زبان مشترک

-22 استمرار فرهنگ اسلامی- ایرانی از طریق ارزیابی آگاهانه آن وتعامل نقادانه با سایر

فرهنگ ها بر اساس نظام معیار اسلامی

-23 مسئولیت پذیری همه جانبه، مشارکت اجتماعی و داشتن روحیه جمعی و مهارت مورد

نیاز جامعه

-24 روحیه کارآفرینی ،کسب شایستگ یهای عام حرف های و مهارتی و هنری زمینه ساز کار مولدّ

-25 ارج نهادن به دستاورد های علم ی و تجربه های بشری در چارچوب نظام معیار اسلامی و

بسترسازی برای دستیابی به مرجعیت علمی جهان

-26 نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی به عنوان عامل اثرگذار اجتماعی و مولد نیروی انسانی

و سرمایه فرهنگی و معنوی جهت رشد و تعالی همه جانبه و پایدار و اعتلای فرهنگ عمومی

مبتنی بر نظام معیار اسلامی

-27 مدرسه به عنوان کانون تعلیم و تربیت رسمی عمومی و محل کسب تجرب ههای تربیتی

-28 تقویت شأن حاکمیتی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی در ابعاد سیاست گذاری، برنامه

ریزی، پشتیبانی و نظارت و ارزیابی ضمن مشارکت پذیری و کاهش تصدی گری غیر ضرور

در بعد اجرا با رعایت اصل عدالت

-29 آینده پژوهی و پایش تحولات موثر بر تعلیم و تربیت رسمی عمومی به منظور ایفای نقش

فعال در مواجهه با چالشهای پیش رو در عرصه های مختلف

-30 جامعیت، یکپارچگی و توجه متوازن به ساح تهای تعلیم و تربیت

10

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

فصل دوم

بیانیه ی مأموریت

وزارت آموزش و پرورش مهمترین نهاد تعلیم و تربیت رسمی عمومی، متولی فرآیند تعلیم و

تربیت درهمه ساح تهای تعلیم و تربیت، قوام بخش فرهنگ عمومی و تعالی بخش جامعه

اسلامی 8 بر اساس نظام معیار اسلامی، با مشارکت خانواده ،نها دها وسازمانهای دولتی و غیر

دولتی است. این نهاد ماموریت دارد با تاکید بر شایستگی های پایه، زمینه دستیابی دانش

آموزان در سنین لازم التعلیم 9 طی 12 پایه )چهار دوره تحصیلی سه ساله( تحصیلی به

مراتبی از حیات طیبه 10 در __________ابعاد فردی، خانوادگی، اجتماعی و جهانی را بصورت نظام مند،

همگانی، عادلانه و الزامی در ساختاری کارآمد و اثر بخش فراهم سازد. انجام این مهم نقش

زیر ساختی در نظام تعلیم وتربیت رسمی عمومی خواهد داشت

-8 جامعه اسلامی در نگرش اسلامی ، اجتماعی است که بر روی نمودن به خدا در حالت تسلیم ورضا استوار می شود نه برروابط نژادی ،خویشاوندی یا قبیله ای ویا

روابط انتفاعی وستمگرانه یا روابط قراردادی-که رو کیرد استخدامی داشته ومتکی بر منفعت های یک طرف یا دو طرف قرارداد می باشند ».در جامعه اسلامی که مظهر

تحقق بعد اجتماعی حیات طیبه به شمار می آید، «پیوندها خشونت آمیز)ناشی از ترس وتهدید وارعاب( یا انتفاعی )ناشی از سودگرایی واستثمار یا استخدام دیگران( نیست

بلکه ارتباط میان اعضای جامعه به ارزش های انسانی واخلاقی، معرفت، محبت واطاعت از خدا ) پیروی آگاهانه واختیاری از نظام معیار دینی( معطوف است. در چنین

جامعه ای روابط ظالمانه وتعصبات نژادپرستانه طرد می شود و برتوحید به عنوان اساس تکوین وگسترش روابط اجتماعی تاکید می گردد.

-9 سن تعلیم و تربیت رسمی 5سالگی است اما سن افراد لازم التعلیم )لازم التربیه( طبق قانون مشخص م یشود.

-10 وضع مطلوب زندگی بشر در همهی ابعاد و مراتب، بر اساس نظام معیار اسلامی) مبانی و ارزشهای مقبول دین الهی( است که تحقق آن باعث دستیابی به غایت

زندگی یعنی قربالی الله خواهد شد. اینگونه زندگانی مستلزم ارتباط آگاهانه و اختیاری با حقیقت هستی و تشدید رابطهی با او در همه شئون فردی و اجتماعی زندگی

است که باید بر اساس انتخاب و التزام آگاهانه و آزادانهی نظام معیار مناسب با دینِ اسلام باشد. بنابراین، یکی از مشخصات اصلی حیات طیبه، تکیه بر ارزش غایی

زندگی  قرب الی الله  و نظام معیار متناسب با آن یعنی مبانی و ارزشهای مقبولِ دینِ اسلام است. زیرا با توجه به لزوم پذیرش ربوبیت خداوند متعال، به عنوان یگانه رب

حقیقی جهان و انسان، این نظام معیار، جهت اساسی نحوهی تحقق حیات طیبه را در همه مراتب و ابعاد آن مشخص مینماید. لذا، انتخاب و التزام آگاهانه و آزادانهی نظام

معیارربوبی و انطباق همهی ابعاد زندگی با این نظام)تقوا(، وجه تمایز اساسی حیات طیبه از زندگی غیردینی )= سکولار( رایج محسوب میشود.که نقطة اوج و حقیقت

آن در جامعه جهانی مهدوی محقق می گردد.

11

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

فصل سوم

چشم انداز 11

نظام تعلیم و تربیت رسم ی عمومی در افق 1404 ، با اتکاء به قدرت لایزال الهی، مبتنی بر نظام

معیار اسلامی، فرهنگ و تمدن اسلامی- ایرانی و قوام بخش آن ها و زمینه ساز جامعه جهانی

عدل مهدوی و برخوردار از توانمندی های تربیتی ممتاز در تراز جمهوری اسلامی ایران در

سطح منطقه، الهام بخش و دارای تعامل سازنده و موثر با نظام های تعلیم و تربیتی در سطح

جهان، توانمند در زمینه سازی برای شکوفایی فطرت و استعدادها و شکل گیری هویت

یکپارچه اسلامی،انقلابی - ایرانی دانش آموزان با توجه به هویت اختصاصی آنان؛ کارآمد، اثر

بخش، یادگیرنده، عدالت محور و مشارکت جو،برخوردار از مربیان ومدیران مومن آراسته به

فضائل اخلاق اسلامی عامل به عمل صالح، تعالی جو و تحول آفرین، انقلابی ، آینده نگر، عاقل،

متعهد، امین، بصیر، حق شناس

-11 چشم انداز معرف وضع مطلوب دست یافتنی است که با الهام از وضعیت آرمانی انعکاس یافته در رهنامه تعلیم و تربیت رسمی عموم یو تحت تاثیر چال شها ترسیم

شده است. استنادات این چشم انداز موید فرایندی است که به این تصویر از وضع مطلوب دست یافتنی معنا می بخشد. بنا برنظام نامۀ تدوین سند جامع تحول و نوسازی

نظام آموزشی)مصوب جلسه 64 مورخ 1/ 4/ 89 شورای تخصصی تحول و نوسازی نظام آموزشی کشور ( چشم انداز اینگونه تعریف می شود:

چشم انداز نظام آموزشی اعلامیه جهت گیری نظام آموزشی و بیانگر هویت و آرمان آن است که تصویری از مقاصد آینده نظام آموزشی کشور در افق 1404 را ترسیم

می کند. این چشم انداز بر اساس اسناد بالادستی: قانون اساسی ، سیاست های کلی نظام، سند چشم انداز بیست ساله و فلسفه تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی ایران،

در افق 1404 ترسیم می شود .

12

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

برپایه ی این چشم انداز، مدرسه جلوه ای است از تحقق مراتب حیات طیبه، کانون عرضه ی

خدمات و فرصت های تعلیم و تربیتی، زمینه ساز درک و اصلاح موقعیت توسط دانش آموزان

و تکوین وتعالی پیوسته ی هویت آنان بر اساس نظام معیار اسلامی، در چارچوب فلسفه و

رهنامه ی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران که دارای ویژگی های

زیر است :

• تجلی بخش فرهنگ غنی اسلامی، انقلابی در روابط و مناسبات با خالق، جهان خلقت، خود

و دیگران « به ویژه تکلیف گرایی، مسئولیت پذیری، کرامت نفس، امانتداری، خودباوری،

کارآمدی، کارآفرینی، پرهیز از اسراف و وابستگی به دنیا، همدلی، احترام، اعتماد، وقت

شناسی، نظم، جدیت، ایثارگری، قانون گرایی، نقادی و نوآوری، استکبارستیزی، دفاع از

محرومان و مستضعفان و ارزشهای انقلاب اسلامی »

• نقطة اتکای دولت و ملت در رشد، تعالی و پیشرفت کشور و کانون تربیت محله

• برخوردار ازقدرت تصمیم گیری و برنامه ریزی در حوزه های عملیاتی در چارچوب سیاست های

محلی، منطق های و ملی

• نقش آفرین در انتخاب آگاهانه، عقلانی ، مسئولانه و اختیاری فرآیند زندگی فردی، خانوادگی

و اجتماعی دانش آموزان بر اساس نظام معیار اسلامی

• دارای ظرفیت پذیرش تفاو تهای فردی ، کشف و هدایت استعدادهای متنوع فطری و پاس خگوئی

به نیا زها، علائق و رغبت دانش آموزان در راستای مصالح وچارچوب نظام معیار اسلامی

• یادگیرنده، کمال جو، خواستار تعالی مستمر فرص تهای تربیتی، تسهیلک‌ننده ی هدایت،

یادگیری و تدارک بینند هی خودجوش ظرفیت های جدید در خدمت تعلیم و تربیت

• خود ارزیاب، مسئول و پاسخگو نسبت به نظارت و ارزیابی بیرونی

• تأمین کننده ی نیازهای فردی و اجتماعی و محیط اخلاقی، علمی، امن، سالم، با نشاط،

مهرورز و برخوردار از هویت جمعی

• برخوردار از مربیان دارای فضائل اخلاقی و شایستگی های حرفه ای با هویت یکپارچه توحیدی

بر اساس نظام معیار اسلامی

• مبتنی بر رویکرد مدیریتی نقد پذیر، مشارکت جو

• متکی بر ارکان تعلیم و تربیت و بهره مند از ظرفیت عوامل سهیم و موثر و مبتنی بر مشارکت

ذی نفعان با تاکید برمربیان، دانش آموزان و خانواده

• برخوردار از بهرة فناوری آموزشی در سطح معیار؛ با توجه به طیف منابع و رسانه های

یادگیری )شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات(

3-1 مدرسه در افق چشم انداز 1404

13

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

• دارای ظرفیت تصمیم سازی برای نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

• دارای تعامل اثر بخش با مساجد و دیگر نها دها، مراکز مذهبی و کانو نهای محلی نظیر فرهنگ سرا،

کتابخان ههای عمومی و برخوردار از ارتباط مستمر و موثر با عالمان دینی، صاحبنظران و متخصصان

• دارای پیوند موثر با موضوعات و مسائل جامعه در مقیاس محلی، منطقه ای و ملی با حضور

فعال درحیات اجتماعی

14

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

فصل چهارم

هدف های کلان

-1 تربیت انسانی موحد و مومن و معتقد به معاد و آشنا و متعهد به مسئولی تها و وظایف در

برابر خدا، خود، دیگران و طبیعت، حقیقت جو و عاقل ، عدالت خواه وصلح جو، ظلم ستیز،

جهادگر، شجاع و ایثارگر و وطن دوست ، مهرورز ، جمع گرا و جهانی اندیش، ولایت مدار و

منتظر و تلاشگر در جهت تحقق حکومت عدل جهانی، با اراده و امیدوار، خودباور و دارای عزت

نفس، امانتدار، دانا وتوانا ، پاکدامن و با حیاء، انتخابگر و آزاد منش، متعلق به اخلاق اسلامی ، خلاق

و کارآفرین و مقتصد و ماهر، سالم و بانشاط ،قانون مدار و نظم پذیرو آماده ی ورود به زندگی

شایسته فردی، خانوادگی و اجتماعی بر اساس نظام معیار اسلامی

-2 ارتقای نقش نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی و خانواده در رشد وتعالی کشور، بسط و

اعتلای فرهنگ عمومی و زمینه سازی برای اقتدار و مرجعیت علمی و تکوین تمدن اسلامی-

ایرانی در راستای تحقق جامعه جهانی عدل مهدوی با تأ یکد بر تعمیق معرفت و بصیرت دینی

و سیاسی، التزام به ارزش های اخلاقی، وفاداری به نظام جمهوری اسلامی ایران، اعتقاد و التزام

عملی به اصل ولایت مطلقه فقیه و مردم سالار یدینی، تحکیم وحدت ملی، تقویت روحیه

علمی، رعایت حقوق و مسئولیت های اجتماعی، ارتقای آداب و آئین زندگی متعالی، بهداشتی

و زیست محیطی

-3 گسترش و تامین همه جانب هی عدالت آموزشی و تربیتی

-4 برقراری نظام اثر بخش و کارآمد مدیریت و مدیریت منابع انسانی بر اساس نظام معیار اسلامی

-5 افزایش مشارکت و اثربخشی همگانی بویژه خانواده درتعالی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

-6 بهسازی و تحول در نظام برنامه ریزی آموزشی و درسی ، مالی و اداری و زیرساخ تهای کالبدی

-7 ارتقای اثر بخشی و افزایش کارایی در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

-8 کسب موقعیت نخست تربیتی در منطقه و جهان اسلام و ارتقای فزاینده جایگاه تعلیم و

تربیتی ایران در سطح جهانی

15

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

فصل پنجم

راهبرد های کلان

-1 استقرار نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی بر اساس مبانی نظری و فلسفه تعلیم و تربیت

اسلامی )تمام هدف های کلان(

-2 نهادینه کردن نگاه یکپارچه به فرآیند تعلیم و تربیت با رویکرد تعالی بخشی در کلیه

مولفه های نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی )هد فهای کلان 1، 2، 4، 5 و 6(

-3 ابتناء فرایند طراحی، تدوین واجرای اسناد تحولی زیر نظام ها )شامل برنامه درسی ملی،

تربیت معلم و تامین منابع انسانی، راهبری و مدیریت، تامین و تخصیص منابع مالی، تامین

فضا، تجهیزات و فن آوری-پژوهش و ارزشیابی( و برنامه های کوتاه مدت و میان مدت بر مبانی

نظری و فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی و مفاد سند تحول راهبردی نظام تعلیم وتربیت رسمی

عمومی)هد فهای کلان 1، 2،3،4 ، 5،6 (

-4 توسعه ونهادینه کردن عدالت آموزشی و تربیتی درمناطق مختلف کشور و تقویت آموزش

و پرورش مناطق مرزی با تا یکد بر توانمند سازی معلمان و دانش آموزان این مناطق با تمرکز

بر یکفیت فرصت های تربیتی هماهنگ با نظام معیار اسلامی )هدف کلان 3،4،5 (

-5 تقویت و نهادینه سازی مشارکت اثربخش و مسئولیت پذیری مردم، خانواده و نهادهای

اقتصادی ،مدیریت شهری و روستایی و بنیادهای عام المنفعه در نظام تعلیم و تربیت رسمی

عمومی)هد فهای کلان 5، 3،2 و 7(

-6 گسترش و تعمیق فرهنگ پژوهش و ارزشیابی، خلاقیت و نوآوری ،نظریه پردازی و مستند سازی

تجربیات علمی - تربیتی بومی در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی)هد فهای کلان 1،2 ، 4و 8(

-7 بهره مندی هوشمندانه از فناور یهای نوین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی مبتنی

بر نظام معیار اسلامی)هد فهای کلان 1،2،3 ، 5 و 7(

-8 تعامل اثر بخش و فعال نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با سایر نهادها و دستگاه های

مرتبط به ویژه نهاد خانواده و رسانه با تاکید بر کاهش مرزهای تعلیم و تربیت رسمی و غیر

رسمی)هد فهای کلان 7و 2،1،4 (

-9 استقرار نظام مدیریت اثربخش، کارآمد، مسئولی تپذیر و پاس خگ و و بستر سازی برای استقرار

نظام کارآمد منابع و مصارف در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی)هد فهای کلان 2، 4،6 و 7(

16

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

-10 ارتقای جایگاه نظام تعلیم و تربیت کشور به عنوان مهمترین نهاد تربیت نیروی انسانی و

مولد سرمایه اجتماعی و اعمال سیاستهای مصوب و هدایت و نظارت بر آن، از پیش دبستانی

تا دانشگاه به عنوان امر حاکمیتی با توسعه مشارکت همگانی )هدف کلان 4،2 و 5(

-11 ارتقاء معرفت و بصیرت دینی ، انقلابی و سیاسی برای رشد و تعالی معنوی و اخلاقی

معلمان و دانش آموزان و مشارکت برای ارتقاء معنوی خانواده )هد فهای کلان 5 و 1،2،4 (

-12 بازنگری و بازسازی ساختارها و روی هها درنظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی )هدف های

کلان 1، 2، 3 ، 5 ، 6 و 7(

-13 توسعه مستمر شایستگ یها و توانمندیهای اعتقادی ، تربیتی ، علمی و حرفه ای فرهنگیان

)هدف های کلان 7و 4،5،6 (

-14 توسعه ظرفی تها و توانمند یهای آموزشی و پرورشی برای حضور فعال و سازنده در

صحن ههای بین المللی و منطقه ای در راستای تحقق اهداف و ماموری تهای مندرج در قانون

اساسی و سند چشم انداز و سیاس تهای کلی مقام معظم رهبری و برنام ههای پنج ساله

) هد فهای 2،8،7 (

-15 ارتقای جایگاه علم و علم آموزی به عنوان عاملی مؤثر در دستیابی به حیات طیبه با تأکید

بر حیثیت کاشفیت و مطلوبیت علم )هد فهای کلان 1،2،7 و 8(

17

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

فصل ششم

هدف های عملیاتی و راهکارها

هدف های عملیاتی و راهکا رهای ذیل آنها، لزوماً از تناظر یک به یک با هد فهای کلان

برخوردار نیستند. از این رو، برخی هدف های عملیاتی و نیز راهکار های ذیل یک هدف کلان،

ممکن است با هدف های کلان دیگری نیز مرتبط باشند. با توجه به این گونه ارتباط ها، هر

راهکار، برای هدفی که ذیل آن آمده است، جنبه اصلی و برای برخی هدف های دیگر جنبه

مکمل دارد. به هنگام عملیاتی کردن احکام این سند، لازم است در تدوین برنامه های میان

مدت و کوتاه مدت این گونه پیوستگ یها مورد توجه قرار گیرد

18

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

* دین اسلام را حق دانسته و آن را به عنوان نظام معیار می شناسند و به آن باور دارند

و آگاهانه و آزادانه و شجاعانه و فداکارانه برای تکوین و تعالی اخلاقی خود و دست یابی به

مرتبه ای از حیات طیبه و استقرار حکومت عدل جهانی مهدوی از آن تبعیت می نمایند و به

رعایت احکام و مناسک دین و موازین اخلاقی مقید هستند

* از دان شهای پایه و عمومی سازگار با نظام معیار اسلامی، هم چنین از توان تفکر، درک و کشف

پدید هها و رویدادها به عنوان آیات الهی و تجلی فاعلیت خداوند در خلقت و نیز، دانش، بینش و

مهار تها و روحی هی مواجه ه ی علمی و خلاق با مسائل فردی و خانوادگی و اجتماعی برخوردارند.

* با درک مفاهیم اجتماعی و سیاسی و «احترام به قانون » و اندیش هورزی در آن ها، شایستگی

رویارویی مسئولانه و خردمندانه با تحولات اجتماعی و سیاسی را کسب م یکنند و با رعایت

وحدت و تفاهم ملی، در دفاع از عزت و اقتدار ملی م یکوشند و با روحیه ی مسئولیت پذیری

و تعالی خواهی و برخوردار از مهار تهای ارتباطی، در حیات خانوادگی و اجتماعی )در سطوح

محلی تا جهانی( با رعایت اصول بر گرفته از نظام معیار اسلامی، مشارکت مؤثر دارند

* با درک مفاهیم اقتصادی درچارچوب نظام معیار اسلامی از طریق کار و تلاش و روحیه ی

انقلابی و جهادی، کارآفرینی، قناعت و انضباط مالی، مصرف بهینه و دوری از اسراف و تبذیر

و با رعایت وجدان، عدالت و انصاف در روابط با دیگران در فعالیت های اقتصادی در مقیاس

خانوادگی، ملی و جهانی مشارکت می نمایند

* دارای حداقل یک مهارت مفید برای تأمین معاش حلال باشند بگونه ای که در صورت

جدایی از نظام رسمی تعلیم و تربیت در هر مرحله توانایی تأمین زندگی خود و ادارة خانواده

را داشته باشند

* با درک مفاهیم بهداشت فردی و اجتماعی و مسائل زیست بوم طبیعی و شهری به منزلة

امانات الهی، شایستگی حفظ و ارتقای سلامت فردی و بهداشت محیطی را کسب م یکنند و

با ورزش و تفریحات سالم فردی و گروهی، به نیازهای جسمی و روانی خود و جامع ه بر اساس

اصول برگرفته از نظام معیار اسلامی، پاسخ م یدهند

* با قدر شناسی و درک زیبا شناسانه ی آفرینش الهی و مصنوعات هنرمندانة بشری، درک

مفاهیم فرهنگی و میان فرهنگی و بهره گیری از قدرت تخیل، توانمندی های لازم در خلق آثار

فرهنگی و هنری را به دست م یآورند و برای حفظ و تعالی میراث فرهنگی، تمدنی و هنری

در سطح ملی و جهانی براساس نظام معیار اسلامی می کوشند )هدف کلان 1و 4و 5و 2و 8(

-1 پرورش تربیت یافتگانی که:

19

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 1/ 1- طراحی، تدوین و اجرای برنامه درسی ملی براساس اسناد تحول راهبردی و باز

تولید برنامه های درسی موجود با تأکید بر:

الف( متناسب سازی حجم و محتوی کتب درسی و ساعات و روزهای آموزشی با توانمند یها

و ویژگی های دانش آموزان

ب( حاکمیت رو کیرد فرهنگی- تربیتی در تولید محتوی و تقویت شایستگ یهای پایه ی دانش آموزان.

ج( بهره مندی فزونتر از روش های فعال ،خلاق و تعالی بخش

د( بهره گیری از تجهیزات و فناوری های نوین آموزشی و تربیتی در راستای اهداف

ه( توجه بیشتر به تفاوت های فردی به ویژه هویت جنسیتی دانش آموزان و تفاو تهای شهری

و روستایی

راهکار 2/ 1- تدوین برنام ههای عملیاتی لازم در راستای ترویج، تقویت مستمر و تحکیم فضایل

اخلاقی در محی طهای تربیتی با استفادها ز تمام ظرفی تهای آموزشی و تربیتی با تاکید بر اولویت کرامت

و عزت نفس و شجاعت، حیاء و عفت، صداقت، مسئولیت پذیری و نظم در تمام دوره های تحصیلی

راهکار 3/ 1- توسعه فرهنگ اقامه نماز و اهتمام به برپایی نماز جماعت در مدرسه و تقویت

انس با قرآن در دانش آموزان و توسع هی فرهنگ و سواد قرآنی با اصلاح برنام هها و توانمند

سازی معلمان در راستای تقویت مهارت روخوانی و روان خوانی در دوره ابتدایی، آشنایی با

مفاهیم کلیدی قرآن در دوره متوسطه اول و آموزش معارف قرآنی در متوسطه دوم بر اساس

منشور توسعه فرهنگ قرآنی

راهکار 4/ 1- ایجاد ساز و کارهای ترویج و نهادینه سازی فرهنگ ولایت مداری تولی وتبرّی، امربه

معروف و نهی از منکر، روحیه جهادی و انتظار « زمینه سازی برای استقرار دولت عدل مهدوی )عج( » با

تا یکد بر بهره گیری از ظرفیت حوز ههای علمیه و نقش الگویی معلمان و اصلاح رو شها

راهکار 5/ 1- ارائه ی آموزش زبان خارجی در چارچوب بخش انتخابی )نیمه تجویزی( برنامه ی

درسی، با رعایت اصل تثبیت و تقویت هویت اسلامی- ایرانی

راهکار 6/ 1- گسترش و تنوع دادن به حِرَف و مهارت های مورد نیاز جامعه و تعلیم متناسب

و برنامه ریزی شدة آن در همة دور ههای تحصیلی و برای همة دانش آموزان

راهکار 7/ 1- ایجاد سازوکار برای تقویت انسجام اجتماعی و وحدت ملی و احیاء هویت افتخار

آمیز اسلامی - ایرانی در دانش آموزان و معلمان با تا یکد بر آموزش و اجرای سرود ملی به

اهتزاز درآوردن پرچم جمهوری اسلامی ایران در تمام مدارس

20

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 1/ 2 - بازنگری و اصلاح برنامه های درسی مبتنی بر رویکرد فرهنگی- تربیتی و

تقویت و توسعه جنبه های تربیتی واخلاقی آنها به منظور فراهم آوردن زمینه تربیت پذیری

دانش آموزان بر اساس فرهنگ اسلامی- ایرانی

راهکار 2/ 2 - تعمیق تقوای الهی و مهارت خویشتنداری، انتخابگری درست و تعالی بخش

مستمر دانش آموزان با استفاده از فرصت ایام ا...، برگزاری مراسم آگاهی بخش و نشاط انگیز

در اعیاد و وفیات، حضور فعال و مشارکت دانش آموزان در محافل، مجالس و اماکن مذهبی

و تقویت انس با دعا و توسل

راهکار 3/ 2- تقویت شایستگ یهای اعتقادی، اخلاقی و حرف های مدیران و معلمان و تحکیم نقش

الگویی آنان و فراهم آوردن ساز و کارهای اجرایی برای مشارکت فعال و موثر ایشان در برنام ههای

تربیتی و فعالی تهای پرورشی مدارس و واگذاری مسئولیت کلان تربیتی مدرسه به مدیران مدارس

راهکار 4/ 2 - تقویت ایمان، بصیرت دینی و باور به ارزش های انقلاب اسلامی و توانمند سازی

مربیان و دانش آموزان برای وفاداری و حمایت آگاهانه از این ارز شها و مواجهه هوشمندانه

با توطئه های دشمنان با استفاده از ظرفیت برنامه های آموزشی و تربیتی آموزش و پرورش و

مشارکت خانواده و سایر نهادها و دستگا هها به ویژه حوز ههای علمیه و حضور فعال و سازمان

یافته دانش آموزان و مدارس در برنام ههای سیاسی و اجتماعی و انقلابی

راهکار 5/ 2- ایجاد ساز و کارهای لازم برای تقویت آداب و سبک زندگی اسلامی – ایرانی،

در تمام ساح تهای تعلیم و تربیت به عنوان رویکرد حاکم در فرایند طراحی، تدوین و اجرای

برنامه های درسی و آموزشی

راهکار 6/ 2 - طبقه بندی و متناسب سازی مقولات و موضوعات تربیتی و اخلاقی با مراحل

رشد و ویژگ یهای دانش آموزان واهداف و نیازهای نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی و جامعه

راهکار 7/ 2 - استانداردسازی و تدوین شاخص های کیفی برای ارزیابی فعالیت های فرهنگی

و تربیتی مدارس

راهکار 8/ 2 - استفاده از ظرفیت برنامه های درسی، منابع آموزشی، شبکه ملی اطلاعات و

ارتباطات، کتابخانه، فرصت اردوها و فعالیت های برون مدرسه به ویژه مساجد و کانون های

مذهبی برای تقویت معرفت و باور به معارف الهی به ویژه اعتقاد به توحید و معاد و ولایت و

انتظار با رویکرد قرآنی، روایی و عقلانی در دانش آموزان

-2 تعمیق تربیت و آداب اسلامی، تقویت اعتقاد و التزام به ارز شهای انقلاب اسلامی ) 1و 2و 8(

21

سند ______________تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 1/ 3- بازنگری و بازتولید برنام هها و محتوای آموزشی و رو شهای تربیتی برای درونی

سازی و تعمیق و ترویج فرهنگ حیا، عفاف و حجاب

راهکار 2/ 3- اتخاذ تدابیر مناسب جهت جذب، تربیت و بکارگیری نیروی انسانی شایسته و

متعهد و عامل به رعایت حیا، عفاف و پوشش مناسب در کلیة مراکز اداری و آموزشی

راهکار 3/ 3- جلب مشارکت سازنده و اثربخش خانواد هها در حفظ، تعمیق و اشاعه حیا ،

عفاف ، و پوشش دانش آموزان

راهکار 4/ 3- ایجاد ساز و کارهای لازم برای هماهنگی رسان هها و تولید کنندگان کتب و

مواد آموزشی، لوازم التحریر و تجهیزات آموزشی و تربیتی در جهت ترویج فرهنگ حیا، عفاف

و حجاب مناسب در دانش آموزان

راهکار 5/ 3- طراحی و ارائة الگو ی لباس و پوشش مناسب، متنوع، زیبا و آراسته مبتنی

بر فرهنگ اسلامی – ایرانی برای مربیان و دانش آموزان پسر و دختر در راستای تقویت

هویت اسلامی – ایرانی

راهکار 6/ 3- برنامه ریزی به منظور اقناع فکری دانش آموزان برای پذیرش قلبی و درونی

حیا ، عفاف ، حجاب و عمل به آن با تبیین دیدگاه اسلام

راهکار 7/ 3- ارائه خدمات مشاوره ای – تربیتی در کلیه سطوح تحصیلی برای افزایش

سلامت جسمی و روحی دانش آموزان

راهکار 1/ 4- آموزش و ارتقاء مدیریت خانواده در استفادة مناسب از ابزار رسانه در محیط

خانواده همسو با اهداف نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

راهکار 2/ 4- تدوین اصول راهنما و پودما نهای آموزشی برای تبیین نقش مدرسه، رسان هها

و خانواده در تأمین پیش نیازهای ورود کودک به مدرسه و ایجاد سازوکارهای لازم برای

هماهنگی و همسویی آنها با هم و با اهداف نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

راهکار 3/ 4- تدوین برنامة جامع مشارکت خانواده و نهادهای تربیتی و آموزشی برای تقویت

فرهنگ تربیتی خانواده ها و تحقق شایستگی های پایه دانش آموزان

راهکار 4/ 4- افزایش میزان مشارکت خانواد هها در فعالیت های آموزشی و تربیتی مدرسه،

برگزاری دوره های آموزشی اثربخش، ارائه خدمات مشاوره ای به خانواد ههای آسیب پذیر و

آسیب زا برای همسو سازی اهداف و روش های تربیتی خانواده و مدرسه

-3 ترویج و تعمیق فرهنگ حیا، عفاف وحجاب متناسب با قابلی تها و ظرفی تهای

نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی) 1 و 2(

-4 تقویت بنیان خانواده و کمک به افزایش سطح توانای یها و مهارتهای خانواده در

ایفای نقش تربیتی متناسب با اقتضائات جامعه اسلامی ) 2و 5( .

22

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 5/ 4- اضافه نمودن درس مدیریت و سلوک مناسب خانواده به جدول برنامه ی درسی

دوره متوسطه در تمامی رشته ها و برای تمام دانش آموزان

راهکار 6/ 4- تهیه و تدوین محتوای آموزشی برای دانش آموزان جهت آشنایی با ویژگی ها،

نیازها و وظایف خانواده در چارچوب ارزش ها و معیارهای اسلامی

راهکار 1/ 5- تعمیم دورة پیش دبستانی به ویژه در مناطق محروم و نیازمند حتی الامکان با

مشارکت بخش غیردولتی با تاکید بر آموز شهای قرآنی و تربیت بدنی و اجتماعی

راهکار 2/ 5- برنامه ریزی و تمهید مقدمات برای پوشش کامل دوره آموزش عمومی و

برخوردار از کیفیت مناسب در تمام مناطق کشور

راهکار 3/ 5- توانمند سازی دانش آموزان ساکن در مناطق محروم، روستاها، حاشیه ی

شهرها، عشایر کوچ نشین و هم چنین مناطق دوزبانه با نیازهای ویژه، با تاکید بر ایجاد

فرص تهای آموزشی متنوع و با کیفیت

راهکار 4/ 5- اولویت بخشی به تأمین و تخصیص منابع، تربیت نیروی انسانی کارآمد، تدوین

برنامه برای رشد، توانمندسازی و مهارت آموزی، ادامه تحصیل و حمایت مادی و معنوی دانش

آموزان مناطق محروم و مرزی

راهکار 5/ 5- اختصاص حداقل 10 درصد و حداکثر 20 درصد از برنامه های آموزشی به

معرفی حرفه ها، هنرها ،جغرافیا ، آیین و رسوم و نیازها و شرایط اقلیمی وجغرافیایی استانها به

ویژه مناطق روستایی وعشایری با رعایت استانداردهای ارتقای کیفیت و تقویت هویت اسلامی

– ایرانی دانش آموزان در چارچوب ایجاد کارآمدی و تقویت هویت ملی

راهکار 6/ 5- طراحی و تدوین برنامة آموزشی متناسب با نیازها و نقش های دختران وپسران

راهکار 7/ 5- طراحی و تدوین برنامه تعلیم وتربیت انعطاف پذیر، متناسب با ویژگی های

شخصیتی و محیطی استعدادهای گوناگون دانش آموزان به منظور شکوفائی استعدادهای

خاص و افزایش کارآمدی و مفید بودن آنها

راهکار 8/ 5- ساماندهی و بکارگیری بهینه و اثربخش منابع انسانی و توزیع عادلانة آن در

سراسر کشور

-5 تأمین و بسط عدالت دربرخورداری از فرص تهای تعلیم وتربیت با کیفیت

مناسب باتوجه به تفاو تها و و یژگ یهای دختران وپسران و مناطق مختلف کشور ) 3و 5و 7(

23

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 1/ 6- ایجاد، توسعه و غنی سازی واحد اطلاعات و منابع آموزش و پرورش در سطح

مدرسه ) از قبیل کتابخانه، آزمایشگاه و کارگاه، شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات(

راهکار 2/ 6- تقویت و توسعه ی تعاملات نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با جامعه و

سایر دستگاه ها و نهادها از طریق گسترش ساختار تلفیقی و مسئله محور در ضمن طراحی و

اجرای برنامه های درسی

راهکار 3/ 6- ایجاد موزه و نمایشگاه علم و فناوری در هر یک از شهرستان ها تا پایان برنامه

ششم توسعه کشور، به منظور فراهم آوردن زمینة مشاهده و تجربه فزون تر دانش آموزان و

عینی تر کردن محتوای آموزشی کتب درسی

راهکار 4/ 6- ساماندهی و مدیریت بر فعالیت های موسسات و آموزشگاه های آزاد وابسته به

وزارت آموزش و پرورش، بازنگری و بازتولید محتوای برنامه های آموزشی آنها همسو با اهداف

و برنامه های تحولی آموزش و پرورش و نظارت و ارزیابی مستمر بر عملکرد آنها و هماهنگی

و همکاری با دستگاه های ذ یربط برای ایجاد همسویی سایر آموزشگا ههای آزاد با اهداف

برنام ههای نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

راهکار 5/ 6- تنظیم و اجرای برنامة جامع کارآفرینی و مهارت آموزی برای تمام دور ههای تحصیلی

به ویژه دانش آموزان دورة متوسطه تا پایان برنامه پنجم توسعه در برنامه درسی و آموزشی

راهکار 6/ 6- ایجاد شبکه ای از محی طهای یادگیری مانند پژوهش سراها، اردوگاه ها، خانه های

فرهنگ، کتابخانه های عمومی، نمایشگا هها و موز ههای تخصصی علوم و فناوری، مراکز

کارآفرینی، ورزشگاه ها و سایر مراکز مشابه و برقراری تعامل اثربخش مدارس با این محیط ها،

با رعایت اصل غنی سازی محیط مدرسه با همکاری سایر دستگاه ها

راهکار 1/ 7 فراهم آوردن زمینه های لازم برای نقش آفرینی مدرسه به عنوان کانون کسب

تجربیات تربیتی محله وجلوه ای از جامعه اسلامی و حیات طیبه با تفویض اختیار و مسئولیت

به آن و استانداردسازی تمام مولف هها و عوامل درون مدرس های

راهکار 2/ 7- نهادینه سازی و تقویت همکاری مدرسه با مراکز فرهنگی و علمی محله به

ویژه مسجد وکانون های مذهبی و حوزه های علمیه و مشارکت فعال مدیران، معلمان و دانش

آموزان در برنامه های مرتبط محله و نیز حضور نظا ممند و اثر بخش روحانیون توانمند و مبلغان

مذهبی با تجربه در مدرسه

-6 تنوع بخشی به محی طهای یادگیری در فرایند تعلیم و تربیت رسمی عمومی) 1و 3و 8(

-7 افزایش نقش مدرسه به عنوان یکی از کانو نهای پیشرفت محلی، به ویژه در

ابعاد فرهنگی - اجتماعی ) 2و 1و 5و 7(

24

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 3/ 7- برقراری ارتباط سازمان یافته مراکز علمی- پژوهشی با نظام تعلیم و تربیت

رسمی عمومی در سطح ملی و منطق های و بهره مندی از پشتیبانی علمی و تخصصی حوزه های

علمیه و موسسات آموزش عالی و مراکز آموزش فنی و حرفه ای به ویژه دانشکد ههای علوم

قرآنی، علوم تربیتی و روانشناسی در مدارس

راهکار 1/ 8- اصلاح، ارتقاء و تغییر نگرش به آموزش و پرورش به عنوان سازمان فراگیر و نیروی

اثرگذار اجتماعی در خدمت اهداف رشد و تعالی کشور به ویژه اهداف فرهنگی و اجتماعی

راهکار 2/ 8- ایجاد سازوکارهای لازم برای تقویت جایگاه و منزلت فرهنگی و اجتماعی معلمان

راهکار 3/ 8- بستر سازی برای حضور فعال دانش آموزان در تشکل های رسمی و قانونی

مرتبط با اتکا به ظرفیت های درون و برون آموزش وپرورش از قبیل: بسیج دانش آموزی،

کانو نهای علمی و فرهنگی وانجمن اسلامی دانش آموزان

راهکار 4/ 8- فراهم آوردن ساز وکار های قانونی برای حضور فعال و موثر مسئولین نظام

تعلیم و تربیت رسمی عمومی در نهاد های سیاست گذار وتصمیم ساز فرادستی به عنوان یکی

از ارکان تعالی و پیشرفت همه جانبه و پایدار کشور

راهکار 5/ 8 - تبیین دستاوردهای علمی و فنی تمدن اسلامی- ایرانی در برنامه های درسی و

آموزشی و تقویت باور و روحیه مسئولیت پذیری دانش آموزان برای تحقق تمدن نوین اسلامی

در راستای دستیابی به جامعه عدل مهدوی

راهکار 6/ 8- تقویت شایستگ یهای حرف های و اعتقادی مدیران و معلمان و فراهم آوردن ساز و

کارهای اجرایی برای مشارکت فعال و موثر ایشان در برنام ههای تربیتی و فعالی تهای پرورشی مدارس

راهکار 7/ 8- تأکید بر معلم محوری در رابطة معلم و دانش آموز در عرصه تعلیم و تربیت

و جلوگیری از اجرای هر سیاست و برنامة نظری و عملی که این محوریت را مخدوش نماید

راهکار 8/ 8- مشارکت فعال آموزش وپرورش در مواجهه با نیازهای فوری و عمومی جامعه

از قبیل شیوع بیماری های فراگیر، زلزله، رفع بیسوادی، حاکمیت قوانین و مقررات، حفظ و

پا یکزگی محیط زیست، خدمت به محرومین، حرک تهای خیرخواهانه مردمی وانقلابی ازطریق

برگزاری دوره ها، اردوهای آموزشی و توجیهی برای آماده سازی مربیان ودانش آموزان

راهکار 9/ 8- تعامل اثر بخش با مراکز فرهنگی و اجتماعی و استفاده از ظرفیت رسان هها – به

ویژه رسانه ملی- برای تب یین جایگاه نظام تعلیم وتربیت رسمی عمومی در تولید سرمایه اجتماعی

و فرهنگی و جلوگیری از کوچک انگاری نقش آن در سرنوشت آینده کشور از منظر معارف اسلامی

-8 افزایش مشارکت نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی و مدرسه و معلمان و

دانش آموزان در رشد و تعالی کشور در عرص ههای دینی، فرهنگی، اجتماعی در سطح

محلی و ملی به عنوان نهاد مولد سرمایه انسانی، فرهنگی، اجتماعی و معنوی ) 2،5 و 7(

25

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 1/ 9- ایجاد تسهیلات قانونی و سازوکارهای تشویقی و انگیزشی لازم اعم از مادی و

معنوی، برای بسط فرهنگ نیکوکاری و تعاون ، مشارکت پذیری ومشارکت جویی در جامعه

و در بین دانش آموزان با الهام از آموزه های دینی با تاکید بر استفاده مناسب از ظرفیت

کتاب های درسی، مجلات و رسانه های آموزشی و برگزاری اردوهای جهادی

راهکار 2/ 9- ایجاد سازوکارهای مناسب برای حفظ و ارتقای مستمر سطح مشارکت واقفین و

خیرین مدرسه ساز از قبیل نامگذاری مدارس به نام ایشان، مشارکت آنان در مدیریت مدارس

خیرساز، مشارکت دولت در تأمین هزینه های این مدارس

راهکار 3/ 9- توسعه مشارکت بخش های دولتی و غیردولتی در انجام امور مربوط به تولید،

چاپ و توزیع مواد ومنابع آموزشی در چارچوب سیاس تهای آموزش و پرورش با تأ یکد بر

سیاست تولید بسته های آموزشی و سیاست چند تألیفی در کتاب های درسی

راهکار 4/ 9- تقویت و گسترش مدارس غیر دولتی با اصلاح و بازنگری قوانین و مقررات موجود

راهکار 1/ 10 - برنام هریزی و به کارگیری امکانات و فرصت های اجتماعی برای اعتلای فرهنگ

عمومی در تکریم و پاسداشت مقام معلم با تاکید بر استفاده از ظرفیت رسانه ملی

راهکار 2/ 10 - استقرار نظام سنجش صلاحی تهای عموم ی، تخصصی و حرفه ای، تعیین

ملا کهای ارزیابی و ارتقای مرتبه )نظام رتب هبندی( علمی و تربیتی معلمان و تقویت انگیزه

ارتقاء شغلی در آنان بر اساس نظام معیار اسلامی

راهکار 3/ 10 - اصلاح قوانین و مقررات موجود استخدامی، مالی و اداری متناسب با حرفه های

تخصصی، با مشارکت دستگا ههای ذیربط

راهکار 4/ 10 - طراحی و استقرار نظام خاص بازنشستگی فرهنگیان برای بهر همندی فزونتر از

تجارب مفید آنان

-9 جلب مشارکت ارکان سهیم و موثر و بخش عمومی و غیردولتی در تعلیم و

تربیت رسمی عمومی) 5و 2و 7(

10 - ارتقاء منزلت اجتماعی و جایگاه حرف های منابع انسانی با تاکید بر نقش

الگویی و جایگاه معلم ) 4و 2(

26

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 1/ 11 - استقرار نظام ملی تربیت معلم و راه اندازی دانشگاه ویژه فرهنگیان با رویکرد آموزش

تخصصی و حرف های تربیت محور توسط وزارت آموزش و پرورش با همکاری دستگاه های ذیربط

راهکار 2/ 11 - طراحی و ارتقای نظام تربیت حرفه ای معلمان در آموزش و پرورش با تاکید بر

حفظ تعامل مستمر دانشجو معلمان با مدارس و نهادهای علمی و پژوهشی در طی این دوره

و فراهم آوردن امکان کسب تجربیات واقعی از کلاس درس و محیط های آموزشی

راهکار 3/ 11 - ایجاد سازوکارهای لازم برای جذب و نگهداشت استعدا دهای برتر و برخوردار از

صلاحیت های دینی، اخلاقی، انقلابی و شخصیتی به رشته های تربیت معلم با تاکید بر تقویت

انگیزه های معنوی و مادی معلمان از قبیل برقراری حقوق و دستمزد در دوران تحصیل،

ارتقای سطح آموزشی و تجهیزاتی مراکز ذیربط، ایجاد نظام بازآموزی مستمر علمی و تسهیل

در ادامه تحصیل با توجه به رتبه بندی معلمان

راهکار 4/ 11 - ایجاد نظام ارزیابی صلاحیت معلمان شامل شایستگی های، اخلاقی، اعتقادی،

انقلابی ، حرف های و تخصصی و ارزشیابی متناسب با مبانی و اهداف سند تحول راهبردی

راهکار 5/ 11 - ایجاد انعطاف در برنامه های درسی تربیت معلم متناسب با تحولات علمی

و نیازهای نظام تعلیم وتربیت رسمی عمومی با تا یکد بر رو کیرد تلفیقی و به روز رسانی

توانمندی های تربیتی و تخصصی معلمان

راهکار 6/ 11 - استقرار سازوکا رهای ارتقای توانمندی های معلمان برای مشارکت موثر آنان

در برنامه ریزی درسی در سطح مدرسه، به ویژه ساز وکار هایی که به تقویت هویت حرفه ای

آنان می انجامد

راهکار 7/ 11 - توسع هی زمینه پژوهشگری و افزایش توانمندی های حرفه ای به شکل فردی و

گروهی میان معلمان و تبادل تجارب و دستاوردها در سطح محلی وملی و ایجاد فرصت های

باز آموزی مستمر علمی و تحقیقاتی و مطالعاتی و برگزاری جشنواره های الگوی تدریس برتر

و اختصاص اعتبارات خاص برای فعالیت های پژوهشی معلمان

راهکار 8/ 11 - برنامه ریزی برای کارآموزی و کارورزی دانشجو معلمان در کنار تربیت معلم و

بررسی نظریات جدید تعلیم وتربیت

راهکار 9/ 11 - رصد کردن تحولات نظام آموزش و پرورش و تربیت معلم و تحولات علمی

در حوزه علوم تربیتی در سطح منطقه، جهان اسلام و بین الملل و بومی سازی تجربیات و

یافته های مفید آنها و بهره مندی آگاهانه از آنها در چارچوب نظام معیار اسلامی

-11 باز مهندسی سیاستها و باز تنظیم اصول حاکم بر برنام هی درسی تربیت معلم با

تأکید بر کارورزی و انطباق سطح شایستگ یهای حرف های معلمان در سطح ملی و جهانی با

مقتضیات الگوی برنامة درسی در نظام تعلیم و تربیت و طراحی سیاست های مناسب برای

ارتقای شیوه های جذب، تربیت و نگهداشت معلمان در آموزش و پرورش ) 1،2،4،7 و 8(

27

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 10 / 11 - جلب مشارکت دانشگاه های برتر و حوزه های علمیه در امر تربیت تخصصی-

حرفه ای و دینی معلمان، کارشناسان و مدیران با همکاری دانشگاه فرهنگیان

راهکار 11 / 11 مشارکت فعال در تعاملات بین المللی، با اولویت جهان اسلام و انعکاس

نظریات و تجربیات موفق داخلی در محافل و مراکز علمی جهانی

راهکار 12 / 11 - بهینه سازی سیاست ها و برنامه های نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

برای افزایش کارآیی و اثربخشی مدارس خارج از کشور با تأ یکد بر بازنگری جداول آموزشی و

محتوای کتب درسی، به کارگیری نیروهای متعهد، توانمند و مجرب و متناسب سازی فضای

فیز کیی این مدارس

راهکار 1/ 12 - بهینه سازی نظام پرداخت ها، مبتنی بر شایستگی ها و بر اساس رویکرد رقابتی.

راهکار 2/ 12 - فراهم آوردن تسهیلات و امتیازات مناسب برای جذب و نگهداشت نیرو های

کارآمد در دوره ابتدایی و تقویت نگاه تخصصی زیربنایی به این دوره تحصیلی

راهکار 3/ 12 - ایجاد سازوکارهای قانونی برای افزایش انگیزه معلمان و مربیان با ساماندهی

مناسب خدمات و امکانات رفاهی و رفع مشکلات مادی و معیشتی آنان

راهکار 1/ 13 - اصلاح قوانین و مقررات موجود در راستای تقویت نقش شورا های آموزش و

پرورش استان ها و مناطق و مدارس متناسب با مقتضیات تربیتی

راهکار 2/ 13 - افزایش کارآمدی شوراهای درون مدرسه )مانند شورای معلمان و شورای

دانش آموزان( با تفویض برخی از اختیارات اداره و مدرسه به آنان و فراهم آوردن زمینه

مشارکت بیشتر ایشان در فرایند تعلیم و تربیت مدرسه

راهکار 1/ 14 - طراحی و ساخت فضا های تربیتی متناسب با اقتضائات برنامه ی درسی،

استاندار دهای تربیتی، تحولات جمعیتی ، اصول شهرسازی و معماری و شرایط اقلیمی با

تأکید بر استفاده از فناوری های نوین ساخت و تجهیزات آموزشی ورعایت الگوی معماری

-12 برقراری الگوی جبران خدمات و تأمین رفاه نیروی انسانی درخور منزلت

فرهنگیان با توجه به لزوم تمام وقت شدن آنان) 4و 3و 7(

-13 افزایش نقش شوراهای آموزش و پرورش استان، مناطق و مدارس در تقویت

فعالی تهای تربیتی استان و منطقه و مدرسه در چارچوب سیاس تها و برنام ههای ملی) 5و 2و 4و 7(

-14 ایجاد و متناسب سازی فضاهای تربیتی با ویژگ یها ونیازهای دانش آموزان و

اقتضائات فرهنگ اسلامی - ایرانی و شرایط اقلیمی، فرهنگی و جغرافیایی ) 6و 7و 3(

28

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

اسلامی- ایرانی و توجه ویژه به نقش محوری نمازخانه در طراحی و معماری اسلامی

راهکار 2/ 14 - متناسب سازی فضاهای فیزیکی، آموزشی و تربیتی با نیازهای ویژه و تفاوت های

جنسیتی دانش آموزان با تأ یکد بر فراهم آوردن الزامات نهادینه سازی فرهنگ ایمانی و عفاف و

پوشش و رعایت احکام محرّمیت در محیط

راهکار 3/ 14 - اهتمام به طراحی، ساخت و تجهیز مناسب نمازخانه، کتابخانه، آزمایشگاه،

فضای سبز و فضای ورزشی در تمام مدارس به عنوان محیط تعلیم و تربیت

راهکار 1/ 15 -تدوین منابع علوم انسانی مبتنی بر جهان بینی اسلامی و با هدف توأمان

هدایت، تعالی و مدیریت فرد و جامعه

راهکار 2/ 15 - تدوین برنامه به منظور فرهنگ سازی در جهت تب یین و تقویت منزلت علوم

انسانی و پرهیز از غلبه رو کیرد تجربی و فنی در دوره های آموزش رسمی عمومی

راهکار 3/ 15 - شناسایی استعدادهای برتر و هدایت آنها به ادامه تحصیل در رشت ههای علوم انسانی

و زمین هسازی برای تقویت و تعمیق فعالی تهای علمی پژوهشی آنها در دور ههای آموزش عالی

راهکار 4/ 15 - جذب و تربیت معلمان مستعد، آگاه و متعهد برای تدریس در درس های

علوم انسانی، دانش افزایی مستمر معلمان در حین خدمت و ارتقاء شأن و منزلت فرهنگی و

اجتماعی آنها

راهکار 5/ 15 - اصلاح و بازتدوین متون و مواد آموزشی دروس علوم انسانی در سطوح مختلف

بر اساس آموزه ها و معارف دینی و با مشارکت حوزه های علمیه

راهکار 6/ 15 - گسترش و تقویت مدارس و مجموعه های آموزشی تربیتی خاص علوم انسانی

در سراسر کشور

راهکار 1/ 16 - ایجاد تنوع در فرصت های تربیتی در مراکز آموزشی و تربیتی برای پاس خگویی

به نیاز های دانش آموزان

راهکار 2/ 16 - رعایت اقتضائات هویت جنسیتی ) پسران و دختران ( و ویژگی های دوران

بلوغ دانش آموزان در برنامه های درسی و روش ها وبرنامه های تربیتی ضمن توجه به هویت

مشترک آنان

راهکار 3/ 16 - توجه کافی به شرایط روحی دانش آموزان در سنین بلوغ و ارائه مشاوره و

آموزش های دینی و اخلاقی متناسب با آنها

-15 اصلاح محتوا ، ارتقای جایگاه ، افزایش کیفیت و کارآمدی علوم انسانی در نظام

تعلیم و تربیت رسمی عمومی مبتنی برمبانی دینی در چارچوب نظام معیار اسلامی) 1و 2(

-16 تنوع بخشی در ارائ هی خدمات آموزشی و فرص تهای تربیتی متناسب با مصالح

جامعه، نیازها و علایق دانش آموزان در راستای شکوفایی استعدادهای آنها ) 3و 2و 7(

29

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 1/ 17 - توسعة ضریب نفوذ شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات )اینترانت( در مدارس با

اولویت پرکردن شکاف دیجیتالی بین مناطق آموزشی و ایجاد ساز و کار مناسب برای بهره

برداری بهینه و هوشمندانه توسط مربیان و دانش آموزان در چارچوب نظام معیار اسلامی.

راهکار 2/ 17 - تولید و به کارگیری محتوای الکترون کیی متناسب با نیاز دانش آموزان و

مدارس با مشارکت بخش دولتی و غیردولتی و الکترون کیی کردن محتوای کتاب های درسی

بر اساس برنامه درسی ملی )با تا یکد بر استفاده از ظرفیت چند رسانه ای( تا پایان برنامه پنجم

توسعه کشور

راهکار 3/ 17 - اصلاح و به روزآوری روش های تعلیم و تربیت با تأکید بر روش های فعال،

گروهی، خلاق با توجه به نقش الگویی معلمان

راهکار 4/ 17 - گسترش بهره برداری از ظرفیت آموزش های غیرحضوری و مجازی در برنامه

های آموزشی و تربیتی ویژه معلمان، دانش آموزان و خانواده های ایرانی در خارج از کشور بر

اساس نظام معیار اسلامی و با رعایت اصول تربیتی از طریق شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات

راهکار 1/ 18 مناسب سازی فرهنگ سازمانی بر اساس معیارهای اخلاق اسلامی با تاکید بر

تقویت روحیه اخوت و تعاون، خلاقیت و آموزش مستمر

راهکار 2/ 18 - تامین تسهیلات و امکانات و ایجاد ساز و کارهای کارا و اثربخش در آموزش های

ضمن خدمت معلمان و تقویت انگیزه و مهارت حرفه ای برای یادگیری مداوم

راهکار 3/ 18 - ایجاد شبکه ی پژوهشی فعال و فراگیر در درون ساختار نظام تعلیم و تربیت

رسمی عمومی با استفاده از فناوری های نوین و در قالب شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات

راهکار 4/ 18 - استفادة بهینه از دانش و تجربه نخبگان و پیشکسوتان آموزش وپرورش

راهکار 5/ 18 - استقرار نظام خلاقیت و نوآوری در آموزش و پرورش در راستای تربیت جامع

و بالندگی معنوی و اخلاقی و حمایت مادی و معنوی از مدیران، مربیان و دانش آموزان خلاق و

نوآور و کارآفرین

-17 ارتقای کیفیت فرایند تعلیم و تربیت با تکیه بر استفاده هوشمندانه از

فناور یهای نوین ) 7،1،2،3 (

-18 تغییر و نوآوری در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با رویکرد تعالی بخش ،

پویا و بالنده ) 7و 1و 2(

30

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 1/ 19 - ایجاد سازوکارهای قانونی و ساختار مناسب برای سنجش و ارز شیابی عملکرد

نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

راهکار 2/ 19 - طراحی و اجرای نظام ارزشیابی نتیجه محور بر اساس استانداردهای ملی برای

گذر از دوره های تحصیلی و رویکرد ارزشیابی فرایندمحور در ارتقای پایه های تحصیلی دورة

ابتدایی و رویکرد تلفیقی ) فرآیندمحور و نتیجه محور ( در سایر پای ههای تحصیلی

راهکار 3/ 19 - ایجاد نظام رتبه بندی مدارس و موسسات آموزش و پرورش به منظور شفاف

سازی عملکرد و ارتقاء کیفیت و تقویت انگیزه های رقابت منطقی و علمی بین آنان

راهکار 4/ 19 - ارتقاء جایگاه ایران در ارزیابی های کیفیت جهانی در چارچوب معیارهای

اسلامی و معرفی الگوی تعلیم و تربیت اسلامی به جهان

راهکار 1/ 20 مدیریت بهینة منابع و مصارف و شفاف سازی عملکرد مالی نظام تعلیم و تربیت

رسمی عمومی

راهکار 2/ 20 - شفاف سازی و برنامه ریزی برای افزایش سهم اعتبارات آموزش و پرورش از

تولید ناخالص داخلی به میزان مناسب

راهکار 3/ 20 - اولویت بخشی به آموزش ابتدایی در تامین و تخصیص منابع

راهکار 4/ 20 - افزایش سهم هزینه های غیرپرسنلی در بودجه جاری آموزش و پرورش به

میزان مناسب به منظور ارتقاء آموزش و تربیت

راهکار 5/ 20 - طراحی ساز وکارهای تنوع بخشی به منابع مالی دولتی و غیردولتی از قبیل

موقوفات و امور خیریه

راهکار 6/ 20 - بهینه سازی بهره برداری از منابع مادی و فیزیکی و تبدیل به احسن کردن

آنها و طراحی استانداردهای مصرف و تعبیه ساز و کارهای پیشگیری از اسراف و تبذیر

راهکار 7/ 20 - تقویت مشارکت عمومی در آموزش و پرورش با حفظ کارکردهای سیاستگذاری

و نظارتی نظام از طریق تسهیل تاسیس مدارس غیر دولتی وحمایت از فعالیت های آموزشی آنان

راهکار 1/ 21 - اصلاح و بازنگری ساختار دوره های آموزشی بر اساس مصوبه شورای عالی

انقلاب فرهنگی

-19 استقرار نظام ارز شیابی و تضمین کیفیت در تعلیم و تربیت رسمی عمومی) 7و 2و 4(

-20 تأمین، تخصیص و تنوع بخشی به منابع مالی، مدیریت مصارف متناسب با

نیا زهای کمّی و کیفی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی) 6و 7و 3(

21 . بازنگری و باز مهندسی ساختارها و روی هها و رو شها ) 7و 1و 2(

31

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 2/ 21 - استقرار نظام مکان یابی مدارس بر اساس سامانه ی آمایش سرزمین و تحولات

جمعیتی )ناظر به 50 سال آینده(

راهکار 3/ 21 - طراحی و استقرار نظام جامع هدایت تحصیلی و استعدادیابی به منظور هدایت

دانش آموزان به سوی رشته ها و حِرَف و مهارت های مورد نیاز حال و آینده کشور متناسب

با استعدادها، علاقه مندی و توانایی های آنان

راهکار 4/ 21 - استقرار نظام راهنمائی و مشاوره تربیتی مبتنی بر مبانی اسلامی و افزایش

نقش معلمان در این زمینه و به کارگیری مشاوران متخصص برای ایفای وظائف تخصصی در

تمام پایه های تحصیلی

راهکار 5/ 21 - ساماندهی ساعات کار مربیان برای حضور تمام وقت در مدارس شامل ساعات

تدریس و ساعات اختصاص یافته به سایر فعالیت های تربیتی مرتبط در مدرسه با توجه به

ضرورت جبران خدمت مناسب ایشان

راهکار 6/ 21 - تحول در ساختار و مدیریت زمان آموزش در مدارس و تعیین و متناسب سازی

ساعات و روزهای آموزشی در طول هفته

راهکار 7/ 21 - اولویت بخشی به رو کیرد مدیریت مجتمع های آموزشی و تربیتی به منظور

اعمال مدیریت کیپارچه تربیتی در طول مدت تحصیل دانش آموزان و ایجاد فرصت بیشتر

برای ارتقای فعالیت های آموزشی و تربیتی

راهکار 8/ 21 - استقرار و استفاده از نظام «دوری 12» در سازما ندهی معلمان در سه پایه اول ابتدایی.

راهکار 9/ 21 - حاکمیت برنامه محوری به جای کتاب محوری و تولید بسته آموزشی در

برنامه های درسی با رعایت اصل معلم محوری

راهکار 10 / 21 - باز طراحی و ساماندهی تقویم سال تحصیلی با رعایت انعطاف و توجه به

شرایط اقلیمی و با تاکید بر بهینه سازی تعطیلات

راهکار 1/ 22 - نهادینه کردن برنامه محوری در سطوح مختلف مدیریت نظام تعلیم و تربیت

رسمی عمومی

راهکار 2/ 22 - ایجاد ساز و کارهای لازم برای تربیت و نگهداشت مدیران و راهبران آموزشی

و تربیتی و تلاش برای افزایش ثبات مدیریت در مجموعه نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

راهکار 3/ 22 - طراحی و اجرای الگوی بالندگی شغلی– حرف های برای منابع انسانی

22 . ارتقاء و بهبود مستمر کیفیت نظام کارشناسی، مدیریت و راهبری آموزشی و

تربیتی در نظام تعلیم وتربیت رسمی عمومی) 7و 2و 4(

-12 نظام دوری عبارت است از همراهی معلم با دانش آموزان در چند پایه تحصیلی .

32

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

راهکار 4/ 22 - انجام مطالعات راهبردی آینده نگر در آموزش و پرورش و تدوین برنامه های

آینده پژوهانه و اجرای آن با هماهنگی دستگا ههای ذیربط در آموزش وپرورش

راهکار 5/ 22 - اصلاح ساختار اجرایی و کاهش تعداد واحدهای اداری، متناسب با مدیریت

کار آمد و اثربخش

راهکار 6/ 22 - گزینش مدیران در سطوح مختلف بر اساس شایسته سالاری و پیشگامی آنان در

ارزشهای الهی و انسانی و معیارهای علمی، کارآمدی و باور به اهداف نظام تعلیم و تربیت رسمی

راهکار 1/ 23 - استفاده بهینه از ظرفیت های موجود برای گسترش فرهنگ تفکر و پژوهش در

بین مدیران، مربیان و تأمین پژوهشگر مورد نیاز نظام تعلیم وتربیت رسمی عمومی و حمایت

از پژوهشگران فعال و مجرب

راهکار 2/ 23 - تدوین نظام جامع حمایت از پژوهشگران حوزه آموزش و پرورش و هدایت

موضوعات و اهداف پژوهشی در راستای تحقق اهداف تعلیم و تربیت رسمی

راهکار 3/ 23 - حمایت های مادی و معنوی از طر حهای موفق و نوآوری های تربیتی بوم ی،

مستند سازی و انتشار یافته های پژوهشی در داخل و خارج از کشور و ایجاد بانک اطلاعاتی

فعال و کارآمد

راهکار 4/ 23 - حمای تهای مادی و معنوی از کرس یهای نظریه پردازی در علوم تربیتی و

رو شهای تعلیم و تربیت و فراهم آوردن زمینه کاربست یافت ههای جدید و نوآوری در مدارس و

نظام تعلیم وتربیت رسمی عمومی با همکاری حوز ههای علمیه، دانشگا هها و مراکز علمی و پژوهشی

23 . توسع هی ظرفیت پژوهش و نو آوری، نظری هپردازی و مستند سازی تجربیات

تربیتی بومی) 8و 2و 7(

33

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

فصل هفتم

چارچوب نهادی و نظام اجرایی تحول بنیادین آموزش و پرورش

برای تحقق اهداف و برنامه های سند ملی آموزش و پرورش در افق چشم انداز، سیاست گذاری،

برنامه ریزی و نظارت بر فرایند تحول بنیادین در دو سطح به شرح زیر صورت م یپذیرد :

سیاست گذاری و تصمیم گیری کلان و نیز ارزیابی و نظارت راهبردی فرایند تحول بنیادین نظام

تعلیم و تربیت رسمی عمومی بر پایه این سند بر عهده شورای عالی انقلاب فرهنگی م یباشد

الف- شورای عالی آموزش و پرورش با استفاده از همة ظرفیت وزارت آموزش و پرورش و سایر

نهادها و امکانات کشور مسئولیت بررسی، تصویب و ابلاغ سیاست های اجرایی، طراحی سازکار

تحقق اهداف، اصلاح ساختارها و فرایندهای مربوط، به روز آوری و ترمیم، هماهنگی و انسجام

در سیاست ها و برنام هها و نظارت بر حسن اجرای برنام ههای تحول راهبردی را بر عهده دارد و

گزارش پیشرفت اجرای سند و چگونگی عملکرد وزارت آموزش و پرورش را به صورت سالانه

به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه م یدهد.

ب- وزارت آموزش و پرورش مسئولیت نهادینه سازی و اجرای سند ملی آموزش و پرورش

)شامل بنیا نهای نظری و سند تحول راهبردی( و طراحی و تدوین برنام ههای اجرایی سند تحول

راهبردی را برعهده دارد و حداکثر ظرف مدت کی سال پس از تصویب این سند، برنام ههای خود

)به ویژه برنام ههای زیر نظا مهای اصلی ( را به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش می رساند.

ج- وزارت آموزش و پرورش موظف است با تربیت، به کارگیری و سازماندهی نیروهای توانمند

و واجد شرایط، تأمین و بسیج امکانات و منابع، تدوین برنام ههای اجرایی کوتاه مدت و میان

مدت در سطح ملی و استانی، اصلاح قوانین و مقررات، و جلب مشارکت و همکاری سایر

دستگاه ها و نهادها اقدامات لازم برای تحقق مفاد سند را معمول دارد.

د- تمام دستگا هها و نهادها، به ویژه رسانه ملی، موظفند در چارچوب این سند، همکاری لازم

7-1 سیاست گذاری، نظارت و ارزیابی در سطح کلان

7-2 برنام هریزی و نظام اجرایی

34

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

با نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی را برای تحقق اهداف تحول بنیادین آموزش و پرورش

معمول دارند. گزارش نحوه و میزان همکاری دستگاه ها به صورت سالانه توسط وزیر آموزش

و پرورش به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه خواهد شد.

فرایند ترمیم سند تحول راهبردی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران

در افق چشم انداز در بازه های زمانی 5 ساله از تاریخ تصویب آن و مطابق با بنیا نهای نظری

سند ملی )فلسفه تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی ایران، فلسفه تعلیم وتربیت رسمی

عمومی در جمهوری اسلامی ایران، رهنامه نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی در جمهوری

اسلامی ایران ( پس از تصویب شورای عالی آموزش و پرورش به تصویب نهایی شورای عالی

انقلاب فرهنگی خواهد رسید.

7-3 نح وة ترمیم و بروزرسانی سند تحول راهبردی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی

35

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

این سند مشتمل بر 7 فصل در جلسات 681 ، 682 ، 683 ، 684 ، 685 ، 686 ، 687 ، 688 ، 690 ،

691 ، 692 ، 694 ، 695 ، 696 و 697 مورخ 12 / 11 / 89 ، 26 / 11 / 89 ، 3/ 12 / 89 ، 10 / 12 / 89 ،

89/12/17 ، 90/1/23 ، 90/2/6 ، 90/2/20 ، 90/3/31 ، 90/4/14 ، 90/4/21 ، 90/5/4 ،

90/6/15 ، 90/6/22 و 5/ 7/ 90 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب نهایی رسید و از تاریخ

ابلاغ لاز مالاجرا است و کلیه مصوبات و سیاست های قبلی در موارد مغایرت با آن منسوخ و

بلااثر و در سایر موارد براساس آن مورد بازنگری و اصلاح قرار م یگیرند

محمود احمدی نژاد

رییس جمهور و رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی

36

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش__

[ ۱۱ دی ۱۳٩٠ ] [ ۱٢:٢۳ ‎ق.ظ ] [ صفری-گلعلی پور ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

نويسندگان
لینک دوستان